Rejzer language

Reizer Language {{{nativename}}}
Pronunciation:	/rɛjzɛr sajɛ/
Spoken in:	Rejzer kann, Gothland (kraina german)
Region:	Laponia, północne i wschodnie wybrzeża bałtyku (i okolice karpat w Polsce)
Total speakers:	Lud Rejzerów, mieszkańcy Gothlandu (Ziem na których mieszkają Germanie (nie wyspa)).
Ranking:	Język urzędowy (kiedyś) regionalny (teraz)/artystyczny
Language family:	fikcyjny język klasyfikowany jako daleki język germański.
Writing system:	Alfabet łaciński, Pismo Rejzer
Official status
Official language in:	Rejzer kann
Regulated by:	Brak (język naturalnie ewoluujący)
Language codes
ISO 639-1	brak
ISO 639-2	brak
SIL	brak
See also: Language – Lists of languages

{{{nativename: Rejzer saie}}}

Introduction

Rejzer saie (Język Rejzer) to język sztuczny zaprojektowany przez Dawida Brona-Leszczyńskiego, stworzony z naciskiem na wysoką elastyczność słownictwa i logiczne słowotwórstwo z uwagi na to, że do rdzenia można dodać, jako końcówkę, zaimek osobowy, Pierwsza osoba: -le, -el, -l (od słowa "le" = ja) wyjątkiem jest słowo he (być), do którego można dodać: -le albo -m. he-m (pisze się hem) znaczy jestem. Druga osoba: -te, -et, -t (od słowa "te" = ty) np. He-te, He-t (pisze się bez "-", ale, żeby uprościć sprawę piszę z "-". trzecia osoba: rodzaj męski: -en, -on, -n, (od słowa "en" = on) np. hen. żeński: -ea, -a, (od słowa "ea" = ona) np. Hea. nijaki: -io, -o (od słowa "eio" ono) np. heio. Co do liczby mnogiej, jest tylko jedna końcówka, a mianowicie: -se.

• Inspiracja: Język polski (system trzech rodzajów) oraz chęć stworzenia systemu elastycznych rdzeni. Angielski (część słownictwa).
• Cele projektowe: Stworzenie języka, w którym jedno słowo może pełnić funkcję wielu części mowy, zachowując naturalne brzmienie.
• Setting: Język używany w krainach Rejzer kann oraz Gothland (w tym przypadku Gothland znaczy kraj gotów (german) Rejzerowie określają tym mianem ziemie na których mieszkają germanie).

Phonology

Język Reizer charakteryzuje się częstym występowaniem spółgłosek nosowych i syczących, co nadaje mu twardy charakter.

Orthography

Język jest dwupismienny:

1. Alfabet łaciński: wykorzystywany do zapisu międzynarodowego.
2. Pismo Rejzerskie: autorski system znaków graficznych używany w oficjalnych inskrypcjach i legendach.

Morphology

Rdzenie w Rejzer saie są wielofunkcyjne. Funkcja słowa (rzeczownik, czasownik, przymiotnik) wynika z kontekstu lub dodanych końcówek.

Nouns and Genders

System trzech rodzajów gramatycznych:

• Męski (M): końcówki nosowe -n, -an, -en, -on (np. Suhan, Pur-en).
• Żeński (Ż): końcówki -ia, -a (np. Selaia, Ate-a).
• Nijaki (N): końcówki -io, -o (np. Saio, Faio).
• Dopełniacz (Genitive): tworzony przez zmianę samogłoski rdzenia (np. Eglo -> Egla). Dla rdzenia ze spółgłoską na końcu, dopełniacz dokleja końcówkę: -i. dla rdzenia z literami a, albo e na końcu, dopełniacz zastępuje je literą i. Dla u, y, o dopełniacz zastępuje je literą a. Dla litery i na końcu dopełniacz dodaje jeszcze jedno -i.

Adjectives

Przymiotniki tworzy się przez dodanie końcówki zgodności do rdzenia:

• -en/-on/-n (Męski): Puren (waleczny), Helian (odważny).
• -ia/-a (Żeński): Puria, Helia.
• -io/-o (Nijaki): Pur-io, Helio.

Verbs

Czasowniki rozpoznaje się po partykułach czasu:

• Nol – czas przeszły (np. Nol pur-on – on walczył).
• Nel – czas przyszły (np. Nel hele – będę).
• Bez partykuły – czas teraźniejszy.

Syntax

Constituent order

Język stosuje szyk SVO (Podmiot-Orzeczenie-Dopełnienie), identyczny jak w zdaniu: "Mój koń jest zdenerwowany (Len gron hes ronen) ".

Noun phrase

W złożeniach przymiotnikowych dopuszcza się formy zgodności lub formę czystą (szczególnie w imionach):

• Egla thos (Ostrze lodu).
• Eglothos (Imię własne).

Example texts

Legenda o Eglothosie

Suh solahse, nol hen pursan, num eni Eglothos. Set tun, Eglothos nol nan ce enleian so orhme, eiose nol soneiose treio suh min, den laseiose. eio nol suh urs, eio nol zukre so enleian, den Eglothos nol puron ce urs, en nol det, den eni num hen leio.

Legenda o złotym posążku

Suh solahse, Nol Hen tal-san. Num eni Suhan, Nol lakion Helia-tal. Set tun, Suhan nol lakon suh helia-tal. nol naion so tal-san zen, bet nol raion helia-tal lun. Lun nol lakoio suh leia, tuhno saiose os rejzer kann nol hiathiose lak eio. Kun, Suhan nol lakon eio zen eni Zen.

Lexicon

Le = ja zaimek Gramatyka__

Te = ty zaimek Gramatyka__

En = on zaimek Gramatyka__

Ea = ona zaimek Gramatyka__

Eio / Et = ono / to zaimek Gramatyka używane wymiennie__

Lese = my zaimek Gramatyka__

Tese = wy zaimek Gramatyka__

Ense = oni zaimek Gramatyka__

Ease = one zaimek Gramatyka__

Eiose = one / te zaimek Gramatyka__

He = być czasownik Byt rdzeń dla: hem/het/hes__

Ra = robić czasownik Akcja rdzeń dla: ral/rat/rai__

Na = iść / poruszać się czasownik Ruch__

Dar = dowodzić czasownik Wojsko__

Sai = mówić czasownik Komunikacja__

Kon = móc czasownik Stan__

Lak = mieć czasownik Stan__

Laki = lubić czasownik Emocje__

Nakaf = rozumieć czasownik Umysł__

Frund = zniszczyć czasownik Akcja__

Guh = ukraść czasownik Akcja__

Lase = znaleźć czasownik Akcja__

Lah = zgubić czasownik Akcja__

Sone = szukać czasownik Akcja__

Numur = nazywać czasownik Komunikacja__

Zukre = atakować czasownik Wojsko__

Duh = dać czasownik Akcja__

Hento = puścić czasownik Akcja__

Fat = jedzenie rzeczownik Życie kucharz: fat-saio__

Hiath = chcieć czasownik Emocje__

Det = umrzeć/śmierć czas./rzecz. Życie__

Lasto = słyszeć czasownik Zmysły__

Sus = widzieć czasownik Zmysły__

Stah = nauczać czasownik Edukacja nauczyciel: stahaio__

Stunah = uczyć się czasownik Edukacja uczeń: stunahaio__

Aula = świat rzeczownik Natura__

Kann = kraj/kraina rzeczownik Geografia__

Loh = miejsce rzeczownik Geografia__

Zen = dom rzeczownik Budynki__

Folo = podwórko rzeczownik Budynki__

Folozen = obóz rzeczownik Wojsko dom polowy__

Lai = woda rzeczownik Natura__

Helia = słońce/odwaga rzeczownik Natura__

Sela = księżyc rzeczownik Natura__

Los = światło rzeczownik Natura__

Loso = świecić czasownik Natura__

Eglo = lód rzeczownik Natura__

Dor = góra rzeczownik Natura__

Dis = las rzeczownik Natura__

Din = drzewo rzeczownik Natura__

Niho = niebo rzeczownik Natura__

Mahno = chmura rzeczownik Natura__

Grom = grzmot rzeczownik Natura__

Gromlai = burza rzeczownik Natura piorun + woda__

Laiun = deszcz rzeczownik Natura__

Sals = piach rzeczownik Natura__

Tal = metal rzeczownik Materiały__

Helia-tal = złoto rzeczownik Materiały słoneczny metal__

Sela-tal = srebro rzeczownik Materiały księżycowy metal__

Lata-tal = żelazo rzeczownik Materiały__

Gron = koń rzeczownik Zwierzęta rasa konia w hodowana w Rejzer kann to hrash__

Sir = ptak rzeczownik Zwierzęta__

Slomen = ryba rzeczownik Zwierzęta__

Urs = niedźwiedź rzeczownik Zwierzęta__

Horf = krowa rzeczownik Zwierzęta__

Gut = szczur rzeczownik Zwierzęta__

Treio = zwierzę rzeczownik Zwierzęta__

San/Saia = mężczyzna/kobieta rzeczownik Ludzie człowiek: saio__

Leian/Leia = pan/pani rzeczownik Ludzie__

Pan/Paia = tata/mama rzeczownik Rodzina__

Fan/Faia/Faio = syn/córka/dziecko rzeczownik Rodzina__

Faion/Faiana = brat/siostra rzeczownik Rodzina__

Kund = dziecko rzeczownik Rodzina__

Kameth = przyjaciel rzeczownik Ludzie__

Pur-san = wojownik rzeczownik Wojsko__

Pur = walka rzeczownik Wojsko__

Purse = wojsko rzeczownik Wojsko__

Dar-on = dowódca rzeczownik Wojsko__

Hen = miecz rzeczownik Wojsko__

Huf = łuk rzeczownik Wojsko__

Sirf = strzała rzeczownik Wojsko__

Lena = włócznia rzeczownik Wojsko__

Thos = ostrze rzeczownik Wojsko__

Num = imię/nazwa rzeczownik Komunikacja__

Posth = list rzeczownik Komunikacja__

Ate = zwycięstwo rzeczownik Wojsko__

Tneh = myśl rzeczownik Umysł__

Memra = pamięć rzeczownik Umysł__

Kan = umiejętność rzeczownik Umysł__

Lav/Leio lav = miłość/kochanie rzeczownik Emocje__

Flah = strach rzeczownik Emocje__

Ron = złość rzeczownik Emocje__

Turas = zmartwienie rzeczownik Emocje__

Sen = marzenie rzeczownik Umysł__

Esina = przepowiednia rzeczownik Magia__

Marhash = ślub rzeczownik Życie__

Okol = krąg rzeczownik Geometria__

Okol-tal = moneta rzeczownik Handel okrągły metal__

Hasse = praca rzeczownik Życie__

Liana = pieśń rzeczownik Kultura__

Nekla = opowieść rzeczownik Kultura__

Solah = rok rzeczownik Czas__

Tun = dzień rzeczownik Czas__

Tuia = noc rzeczownik Czas__

Esentun = dzisiaj rzeczownik Czas ten dzień__

Min = czas rzeczownik Czas__

Mine = kiedy zaimek Czas__

Nef = już przysłówek Czas__

Gurah = nigdy przysłówek Czas__

Suh = duży przymiotnik Opis__

Nim = mały przymiotnik Opis__

Sala = piękny przymiotnik Opis__

Mershe = zły przymiotnik Opis__

Wasal = dobrze przysłówek Opis__

Slak/Hrus = bogaty/biedny przymiotnik Opis__

Stup = głupi przymiotnik Opis__

Fahat/Sahat = gruby/chudy przymiotnik Opis__

Teir = fajny przymiotnik Opis__

Fusyh = suchy przymiotnik Opis__

Thol = wzrost rzeczownik Opis__

Heloh/i-heloh = blisko/daleko przymiotnik Opis__

Brada = prawda rzeczownik Abstrakcja__

Uol = witaj zwrot Grzeczność__

Teleia = dziękuję zwrot Grzeczność Ty wielki__

Luassa = proszę zwrot Grzeczność__

Te nowit = przepraszam zwrot Grzeczność ty wybacz__

Hol/Nu = tak/nie partykuła Gramatyka__

Bet = i spójnik Gramatyka__

Naus = bo spójnik Gramatyka__

Mek/Kun = więc/cały spójnik Gramatyka__

Ode = albo spójnik Gramatyka__

Den = ale spójnik Gramatyka__

Ha = że spójnik Gramatyka__

So = do/dla przyimek Gramatyka__

Zen = na/w przyimek Gramatyka Uwaga: Zen to też dom__

Ce = z (with) przyimek Gramatyka__

Os = od/z (from) przyimek Gramatyka__

Nat/Oha = o(about/za (for) przyimek Gramatyka__

Enleian = Władca rzeczownik ludzie__

Eleia = Władczyni rzeczownik ludzie__

Eleio = Władca (rodzaj n.) rzeczownik ludzie__

Thulesh = Wieża rzeczownik budynki__

Saie = mowa/język rzeczownik życie__

Ine = 1 Liczebnik__

Tuwa = 2 Liczebnik__

Tehe = 3 Liczebnik__

Terehe = 4 Liczebnik__

Tren = 5 Liczebnik__

Tseh = 6 Liczebnik__

Tesen = 7 Liczebnik__

Tosen = 8 Liczebnik__

Telet = 9 Liczebnik__

Teset = 10 Liczebnik Baza dziesiętna__

Tes = 100 Liczebnik Baza setna__

Teset tes = 1000 Liczebnik__