Rejzer language
| Reizer Language Rejzer saie | |
|---|---|
| Pronunciation: | /rɛjzɛr sajɛ/ |
| Spoken in: | Rejzer kann, Gothland (kraina german) |
| Region: | Laponia, północne i wschodnie wybrzeża bałtyku (i okolice karpat w Polsce) |
| Total speakers: | Lud Rejzerów, mieszkańcy Gothlandu (Ziem na których mieszkają Germanie (nie wyspa)). |
| Ranking: | Język urzędowy (kiedyś) regionalny (teraz)/artystyczny |
| Language family: | fikcyjny język klasyfikowany jako daleki język germański. |
| Writing system: | Alfabet łaciński, Pismo Rejzer |
| Official status | |
| Official language in: | Rejzer kann |
| Regulated by: | Brak (język naturalnie ewoluujący) |
| Language codes | |
| ISO 639-1 | brak |
| ISO 639-2 | brak |
| SIL | brak |
| See also: Language – Lists of languages | |
{{{nativename: Rejzer saie}}}
Introduction
Rejzer saie (Język Rejzer) to język sztuczny zaprojektowany przez Dawida Brona-Leszczyńskiego, stworzony z naciskiem na wysoką elastyczność słownictwa i logiczne słowotwórstwo z uwagi na to, że do rdzenia można dodać, jako końcówkę, zaimek osobowy, Pierwsza osoba: -le, -el, -l (od słowa "le" = ja) wyjątkiem jest słowo he (być), do którego można dodać: -le albo -m. he-m (pisze się hem) znaczy jestem. Druga osoba: -te, -et, -t (od słowa "te" = ty) np. He-te, He-t (pisze się bez "-", ale, żeby uprościć sprawę piszę z "-". trzecia osoba: rodzaj męski: -en, -on, -n, (od słowa "en" = on) np. hen. żeński: -ea, -a, (od słowa "ea" = ona) np. Hea. nijaki: -io, -o (od słowa "eio" ono) np. heio. Co do liczby mnogiej, jest tylko jedna końcówka, a mianowicie: -se. Żeby zrobić tryb rozkazujący do słowa dodaje się -r, a potem zaimek osobowy np. ra-r-te eio = rób/zrób to. Żeby zrobić przeczenie dodaje się i- przed słowem, i tutaj kreskę się pisze np. i-ra-r-te eio = nie rób tego, ale poprawna pisownia to: i-rarte eio.
- Inspiracja: Język polski (system trzech rodzajów) oraz chęć stworzenia systemu elastycznych rdzeni. Angielski (część słownictwa).
- Cele projektowe: Stworzenie języka, w którym jedno słowo może pełnić funkcję wielu części mowy, zachowując naturalne brzmienie.
- Setting: Język używany w krainach Rejzer kann oraz Gothland (w tym przypadku Gothland znaczy kraj gotów (german) Rejzerowie określają tym mianem ziemie na których mieszkają germanie).
Phonology
Język Reizer charakteryzuje się częstym występowaniem spółgłosek nosowych i syczących, co nadaje mu twardy i zarazem szeleszczący charakter.
Orthography
Język jest dwupismienny:
- Alfabet łaciński: wykorzystywany do zapisu międzynarodowego.
- Pismo Rejzerskie: autorski system znaków graficznych używany w oficjalnych inskrypcjach i legendach.
Morphology
Rdzenie w Rejzer saie są wielofunkcyjne. Funkcja słowa (rzeczownik, czasownik, przymiotnik) wynika z kontekstu lub dodanych końcówek.
Nouns and Genders
System trzech rodzajów gramatycznych:
- Męski (M): końcówki nosowe -n, -an, -en, -on (np. Suhan, Pur-en).
- Żeński (Ż): końcówki -ia, -a (np. Selaia, Ate-a).
- Nijaki (N): końcówki -io, -o (np. Saio, Faio).
- Dopełniacz (Genitive): tworzony przez zmianę samogłoski rdzenia (np. Eglo -> Egla). Dla rdzenia ze spółgłoską na końcu, dopełniacz dokleja końcówkę: -i. dla rdzenia z literami a, albo e na końcu, dopełniacz zastępuje je literą i. Dla u, y, o dopełniacz zastępuje je literą a. Dla litery i na końcu dopełniacz dodaje jeszcze jedno -i.
Adjectives
Przymiotniki tworzy się przez dodanie końcówki zgodności do rdzenia:
- -en/-on/-n (Męski): Puren (waleczny), Helian (odważny).
- -ia/-a (Żeński): Puria, Helia.
- -io/-o (Nijaki): Pur-io, Helio.
Verbs
Czasowniki rozpoznaje się po partykułach czasu:
- Nol – czas przeszły (np. Nol pur-on – on walczył).
- Nel – czas przyszły (np. Nel hele – będę).
- Bez partykuły – czas teraźniejszy.
Syntax
Constituent order
Język stosuje szyk SVO (Podmiot-Orzeczenie-Dopełnienie), identyczny jak w zdaniu: "Mój koń jest zdenerwowany (Len gron hes ronen) ".
Noun phrase
W złożeniach przymiotnikowych dopuszcza się formy zgodności lub formę czystą (szczególnie w imionach):
- Egla thos (Ostrze lodu).
- Eglothos (Imię własne).
Example texts
Legenda o Eglothosie
Suh solahse, nol hen pursan, num eni Eglothos. Set tun, Eglothos nol nan ce enleian so orhme, eiose nol soneiose treio suh min, den laseiose. eio nol suh urs, eio nol zukre so enleian, den Eglothos nol puron ce urs, en nol det, den eni num hen leio.
Legenda o złotym posążku
Suh solahse, Nol Hen tal-san. Num eni Suhan, Nol lakion Helia-tal. Set tun, Suhan nol lakon suh helia-tal. nol naion so tal-san zen, bet nol raion helia-tal lun. Lun nol lakoio suh leia, tuhno saiose os rejzer kann nol hiathiose lak eio. Kun, Suhan nol lakon eio zen eni Zen. Set tun e-saio nol guheio helia-tal lun. Suhan nol hen ronen.Bet lun, gurah laseio.
Lexicon
Język Reizer
Te = ty Tese = wy Lese = my Le = ja en = on ea = ona eio/et = ono, to ense = oni ease = one eiose = one, te This = Ens/eas/eios to (o czym) et
Władca = enleian / eleia / eleio
męski żeński władca
Człowiek = san / saia / saio
mężczyzna kobieta człowiek
Być = He jestem = hele jesteś = hete jest = Hen/hea/heio jesteśmy = helese jesteście = Hetese są = hense/hease/heiose Czas przyszły = Nel czas przeszły = nol Np. będę = Nel hele Dopełniacz = bcdf… = -i, a np. ana = i np. ani dla e = -i, dla u = a, y = a, i = -s, o = a. Tak = hol Nie = nu Przeczenie = i- Tata = pan Mama = paia syn/córka/dziecko = fan/faia/faio Ewentualnie: Jestem = Hem Jesteś = Het Jest = Hes Jesteśmy = hemse Jesteście = Hetse Są = Hesse Myśl = Tneh
Dziękuję = Teleia = Ty wielki Proszę = luassa Przepraszam= te nowit = ty wybacz Proszę, masz = ten/tea/teio= twoje Iść, poruszać się = na (zasady jak we wszystkim) -r rozkazujące Do = so na/w = zen Ra = robić (to samo) Robię = Ral Robisz = Rat Robi = Rai robią = Raise Robimy = Ralse Robicie = Ratse Jaki = set co? = e? i = bet Kto = e-san /o/ ia with = Ce from/of = os pomoc = gur O (czymś) = Nat że = ha Bo = Naus albo = ode więc = mek
Twoje = ten / tea/ teio Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk jego/ jej = eni/eai/eioi wasze = tesen/tesea/teseio pamięć = memra rozumieć = nakaf ktoś = samu nikt = i-samu Przyjaciel = kameth duży = suh mały = nim zniszczyć = Frund Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha głośno = Huta głośność = Sita cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io krzyk = krut Kraj = kann miejsce = loh gdzie? = set-loh jak = ask Jak (like) = gan tutaj = eio-loh tam = lan kiedy = mine czas = min Jak się masz/ co z tobą = e ce te zaproszenie = enna zwycięstwo = ate brat/ siostra = faion/ faiana wojownik = pur-san walka = pur wojsko = purse Dowódca = Dar-on dowodzić = dar dowodzę = darel Dowodzisz = daret dowodzi = dari Dowodzą = Darise dowodzicie = Daretse Dowodzimy = Darelse Ostrze = thos Pan/ pani = leian/ leiana Imię, nazwa = Num Dom = zen podwórko = folo obóz = folozen = dom polowy świat = aula Lód = eglo woda = lai jezioro = lai światło = los las = dis Góra = Dor Piękne = sala Mówić = sai mowa = saie Móc = Kon czy = Ti Odwaga = helia Słońce = helia księżyc = sela świecić = loso Mieć = lak mam = lakle masz = lakte ma = lak-on/oia/oio Koń = gron ptak = sir Twoje = ten / tea/ teio Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk jego/ jej = eni/eai/eioi wasze = tesen/tesea/teseio pamięć = memra rozumieć = nakaf ktoś = samu nikt = i-samu Ostrze = thos Pan/ pani = leian/ leiana Przyjaciel = kameth duży = suh mały = nim zniszczyć = Frund Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha głośno = Huta głośność = Sita cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io krzyk = krut Kraj = kann miejsce = loh gdzie? = set-loh jak = ask Jak (like) = gan tutaj = eio-loh tam = lan kiedy = mine czas = min Jak się masz/ co z tobą = e ce te zaproszenie = enna zwycięstwo = ate brat/ siostra = faion/ faiana wojownik = pur-san walka = pur wojsko = purse Dowódca = Dar-on dowodzić = dar dowodzę = darel Dowodzisz = daret dowodzi = dari Dowodzą = Darise dowodzicie = Daretse Dowodzimy = Darelse 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 = ine, tuwa, tehe, terehe, tren, tseh, tesen, tosen, telet, teset.
teset ine = 11 tuwa teset ine = 21
Tes = 100 tuwa tes 200 tese tes 1000 Dlaczego = uaie praca = Hasse moneta = okol-tal krąg = okol tłumaczenie = saiw tłumacz = saiweio rozkaz = upre pytanie = uple Lubić = laki Rok = solah dzień = tun Noc = tuia Posążek = lun Wszystko = Tuhno więc/ cały = kun Ukraść = guh złość = ron nigdy = gurah znaleźć = lase Ale = den nic = ghote zgubić = lah szukać = sone Północ = ruun południe = nuun Wschód = suun zachód = fuun Nazywać = numur inni, jacyś = gukse Zły(nie dobry) = Mershe Wróg = mor Opowieść = Nekla Pieśń = Liana inny/jakiś = guk Twoje = ten / tea/ teio Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk jego/ jej = eni/eai/eioi wasze = tesen/tesea/teseio pamięć = memra rozumieć = nakaf ktoś = samu nikt = i-samu Przyjaciel = kameth duży = suh mały = nim zniszczyć = Frund Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha głośno = Huta głośność = Sita cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io krzyk = krut Kraj = kann miejsce = loh gdzie? = set-loh jak = ask Jak (like) = gan tutaj = eio-loh tam = lan kiedy = mine czas = min Jak się masz/ co z tobą = e ce te zaproszenie = enna zwycięstwo = ate brat/ siostra = faion/ faiana wojownik = pur-san walka = pur wojsko = purse Dowódca = Dar-on dowodzić = dar dowodzę = darel Dowodzisz = daret dowodzi = dari Dowodzą = Darise dowodzicie = Daretse Dowodzimy = Darelse Ostrze = thos Pan/ pani = leian/ leiana za (coś) = oha atak = zukre umiejętność = Kan ryba = slomen stop = i-ra-r suchy = fusyh piach = sals zmartwienie = Turas Żeby zrobić imię, do rzeczownika dajemy n/a np. ate-a = atea = zwyciężczyni. Gruby = Fahat Chudy = sahat potrzebować = Nefta
Dać = Duh duhte, duhtese, duhle, duhon, duhoia. Daję = duhel Dajesz = Duhet Daje = Duhi Dajecie = Duhetse, dajemy = duhelse Dają = Duhise Dla = so dobrze = wasal puścić = hento złoto = helia-tal żelazo = lata-tal metal = tal srebro = sela-tal biedny = hrus bogaty = slak głupi = stup Kucharz = fat-saio jedzenie = fat chcę = hiath krowa = horf fajny = teir niedźwiedź = urs siła = tulk Polowanie = orhme zwierzę = treio Umrzeć = det Obok = Ken Ślub = Marhash Blisko = heloh już = Nef teraz = et min prawda = brada nieprawda = i-brada Daleko = i-heloh głos = saif brać = thek słyszeć = Lasto Niebo = niho Chmura = mahno dzisiaj = eiotun znać = Nof Uśmiech = Hiah Skrzat = ker rodzina = famelia drzewo = din Grzmot = Grom Piorun = Laon strach = flah wzrost = thol kochanie = leio lav dziecko = Kund odrzucić = pata szczur = gut miłość = lav deszcz = laiun przepowiednia = esina widzieć = Sus Burza = Gromlai głow = Had Parasol = i-laizink marzenie = sen Włosy = Herse łysość = i-herse pewność = Ewe nauczać = Stah nauczyciel = Stahan/aia uczyć(się) = stunah uczeń = stunahan/aia Znaczyć = maan Cukier = Cusker mąka = mata chleb = Brot Jajko = Agge Słodycze = Cuskerse owoc = Fruat miecz = Hin włócznia = Dana łuk = Vuta warzywo = Vezhgates Strzała = Zuvit pistolet = Piste Karabin = Rataren nowe = Nuw Jeleń = kenah Kontynent = Kontinan