Rejzer language: Difference between revisions
No edit summary |
No edit summary |
||
| (8 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
{{Language | {{Language | ||
|name = Reizer Language | |name = Reizer Language | ||
|native name = Rejzer saie | |native name = Rejzer saie | ||
|pronunciation = /rɛjzɛr sajɛ/ | |pronunciation = /rɛjzɛr sajɛ/ | ||
|creator = [Rejzer (Dawid Brona-Leszczyński (Poland)] | |creator = [Rejzer (Dawid Brona-Leszczyński (Poland))] | ||
|word order = SVO | |word order = SVO | ||
|spoken = Rejzer kann, Gothland | |spoken = Rejzer kann, Gothland (kraina german) | ||
|region = Laponia, północne i wschodnie wybrzeża bałtyku | |region = Laponia, północne i wschodnie wybrzeża bałtyku (i okolice karpat w Polsce) | ||
|speakers = Lud Rejzerów, mieszkańcy Gothlandu | |speakers = Lud Rejzerów, mieszkańcy Gothlandu (Ziem na których mieszkają Germanie (nie wyspa)). | ||
|rank = Język regionalny / artystyczny | |rank = Język urzędowy (kiedyś) regionalny (teraz)/artystyczny | ||
|family = | |family = fikcyjny język klasyfikowany jako daleki język germański. | ||
|writing = Alfabet łaciński, Pismo Rejzer | |writing = Alfabet łaciński, Pismo Rejzer | ||
|official = Rejzer kann | |official = Rejzer kann | ||
| Line 18: | Line 17: | ||
|sil = brak | |sil = brak | ||
}} | }} | ||
{{{nativename: Rejzer saie}}} | |||
==Introduction== | ==Introduction== | ||
'''Rejzer saie''' ( | '''Rejzer saie''' (Język Rejzer) to język sztuczny zaprojektowany przez Dawida Brona-Leszczyńskiego, stworzony z naciskiem na wysoką elastyczność słownictwa i logiczne słowotwórstwo z uwagi na to, że do rdzenia można dodać, jako końcówkę, zaimek osobowy, Pierwsza osoba: -le, -el, -l (od słowa "le" = ja) wyjątkiem jest słowo he (być), do którego można dodać: -le albo -m. he-m (pisze się hem) znaczy jestem. Druga osoba: -te, -et, -t (od słowa "te" = ty) np. He-te, He-t (pisze się bez "-", ale, żeby uprościć sprawę piszę z "-". trzecia osoba: rodzaj męski: -en, -on, -n, (od słowa "en" = on) np. hen. żeński: -ea, -a, (od słowa "ea" = ona) np. Hea. nijaki: -io, -o (od słowa "eio" ono) np. heio. | ||
Co do liczby mnogiej, jest tylko jedna końcówka, a mianowicie: -se. | |||
Żeby zrobić tryb rozkazujący do słowa dodaje się -r, a potem zaimek osobowy np. ra-r-te eio = rób/zrób to. | |||
Żeby zrobić przeczenie dodaje się i- przed słowem, i tutaj kreskę się pisze np. i-ra-r-te eio = nie rób tego, ale poprawna pisownia to: i-rarte eio. | |||
* '''Inspiracja:''' Język polski (system trzech rodzajów) oraz chęć stworzenia systemu elastycznych rdzeni. | * '''Inspiracja:''' Język polski (system trzech rodzajów) oraz chęć stworzenia systemu elastycznych rdzeni. Angielski (część słownictwa). | ||
* '''Cele projektowe:''' Stworzenie języka, w którym jedno słowo może pełnić funkcję wielu części mowy, zachowując naturalne brzmienie. | * '''Cele projektowe:''' Stworzenie języka, w którym jedno słowo może pełnić funkcję wielu części mowy, zachowując naturalne brzmienie. | ||
* '''Setting:''' Język używany w krainach Rejzer kann oraz Gothland. | * '''Setting:''' Język używany w krainach Rejzer kann oraz Gothland (w tym przypadku Gothland znaczy kraj gotów (german) Rejzerowie określają tym mianem ziemie na których mieszkają germanie). | ||
==Phonology== | ==Phonology== | ||
Język Reizer charakteryzuje się częstym występowaniem spółgłosek nosowych i syczących, co nadaje mu twardy charakter. | Język Reizer charakteryzuje się częstym występowaniem spółgłosek nosowych i syczących, co nadaje mu twardy i zarazem szeleszczący charakter. | ||
===Orthography=== | ===Orthography=== | ||
| Line 42: | Line 44: | ||
* '''Żeński (Ż):''' końcówki '''-ia, -a''' (np. ''Selaia'', ''Ate-a''). | * '''Żeński (Ż):''' końcówki '''-ia, -a''' (np. ''Selaia'', ''Ate-a''). | ||
* '''Nijaki (N):''' końcówki '''-io, -o''' (np. ''Saio'', ''Faio''). | * '''Nijaki (N):''' końcówki '''-io, -o''' (np. ''Saio'', ''Faio''). | ||
* '''Dopełniacz (Genitive):''' tworzony przez zmianę samogłoski rdzenia (np. ''Eglo'' -> '''Egla'''). | * '''Dopełniacz (Genitive):''' tworzony przez zmianę samogłoski rdzenia (np. ''Eglo'' -> '''Egla'''). Dla rdzenia ze spółgłoską na końcu, dopełniacz dokleja końcówkę: -i. dla rdzenia z literami a, albo e na końcu, dopełniacz zastępuje je literą i. Dla u, y, o dopełniacz zastępuje je literą a. Dla litery i na końcu dopełniacz dodaje jeszcze jedno -i. | ||
===Adjectives=== | ===Adjectives=== | ||
Przymiotniki tworzy się przez dodanie końcówki zgodności do rdzenia: | Przymiotniki tworzy się przez dodanie końcówki zgodności do rdzenia: | ||
* '''-en / -n''' (Męski): '' | * '''-en/-on/-n''' (Męski): ''Puren'' (waleczny), ''Helian'' (odważny). | ||
* '''-ia / -a''' (Żeński): '' | * '''-ia/-a''' (Żeński): ''Puria'', ''Helia''. | ||
* '''-io / -o''' (Nijaki): ''Pur-io'', ''Helio''. | * '''-io/-o''' (Nijaki): ''Pur-io'', ''Helio''. | ||
===Verbs=== | ===Verbs=== | ||
| Line 56: | Line 58: | ||
* '''Bez partykuły''' – czas teraźniejszy. | * '''Bez partykuły''' – czas teraźniejszy. | ||
==Syntax== | ==Syntax== | ||
===Constituent order=== | ===Constituent order=== | ||
Język stosuje szyk '''SVO''' (Podmiot-Orzeczenie-Dopełnienie), identyczny jak w zdaniu: ''"Mój | Język stosuje szyk '''SVO''' (Podmiot-Orzeczenie-Dopełnienie), identyczny jak w zdaniu: ''"Mój koń jest zdenerwowany (Len gron hes ronen) "''. | ||
===Noun phrase=== | ===Noun phrase=== | ||
W złożeniach przymiotnikowych dopuszcza się formy zgodności lub formę czystą (szczególnie w imionach): | W złożeniach przymiotnikowych dopuszcza się formy zgodności lub formę czystą (szczególnie w imionach): | ||
* ''Egla thos'' (Ostrze lodu). | * ''Egla thos'' (Ostrze lodu). | ||
* ''Eglothos'' (Imię własne). | * ''Eglothos'' (Imię własne). | ||
| Line 73: | Line 73: | ||
===Legenda o złotym posążku=== | ===Legenda o złotym posążku=== | ||
''Suh solahse, Nol Hen tal-san. Num eni Suhan, Nol lakion Helia-tal. Set tun, Suhan nol lakon suh helia-tal. nol naion so tal-san zen, bet nol raion helia-tal lun. Lun nol lakoio suh leia, tuhno saiose os rejzer kann nol hiathiose lak eio. Kun, Suhan nol lakon eio zen eni Zen.'' | ''Suh solahse, Nol Hen tal-san. Num eni Suhan, Nol lakion Helia-tal. Set tun, Suhan nol lakon suh helia-tal. | ||
nol naion so tal-san zen, bet nol raion helia-tal lun. Lun nol lakoio suh leia, tuhno saiose os rejzer kann nol hiathiose lak eio. | |||
Kun, Suhan nol lakon eio zen eni Zen. Set tun e-saio nol guheio helia-tal lun. | |||
Suhan nol hen ronen.Bet lun, gurah laseio.'' | |||
==Lexicon== | ==Lexicon== | ||
Le = ja | |||
Le | |||
Te | Te = ty | ||
En | |||
Ea | En = on | ||
Eio / Et | |||
Lese | Ea = ona | ||
Tese | |||
Ense | Eio / Et = ono / to używane wymiennie | ||
Ease | |||
Eiose | Lese = my | ||
He | |||
Ra | Tese = wy | ||
Na | |||
Dar | Ense = oni | ||
Sai | |||
Kon | Ease = one | ||
Lak | |||
Laki | Eiose = one / te | ||
Nakaf | |||
Frund | He = być rdzeń dla: hem/het/hes | ||
Guh | |||
Lase | Ra = robić rdzeń dla: ral/rat/rai | ||
Lah | |||
Sone | Na = iść / poruszać się | ||
Numur | |||
Zukre | Dar = dowodzić | ||
Duh | |||
Hento | Sai = mówić | ||
Fat | |||
Hiath | Kon = móc | ||
Det | |||
Lasto | Lak = mieć | ||
Sus | |||
Stah | Laki = lubić | ||
Stunah | |||
Aula | Nakaf = rozumieć | ||
Kann | |||
Loh | Frund = zniszczyć | ||
Zen | |||
Folo | Guh = ukraść | ||
Folozen | |||
Lai | Lase = znaleźć | ||
Helia | |||
Sela | Lah = zgubić | ||
Los | |||
Loso | Sone = szukać | ||
Eglo | |||
Dor | Numur = nazywać | ||
Dis | |||
Din | Zukre = atakować | ||
Niho | |||
Mahno | Duh = dać | ||
Grom | |||
Gromlai | Hento = puścić | ||
Laiun | |||
Sals | Fat = jedzenie kucharz: fat-saio | ||
Tal | |||
Helia-tal | Hiath = chcieć | ||
Sela-tal | |||
Lata-tal | Det = umrzeć/śmierć | ||
Gron | |||
Sir | Lasto = słyszeć | ||
Slomen | |||
Urs | Sus = widzieć | ||
Horf | |||
Gut | Stah = nauczać nauczyciel: stahaio | ||
Treio | |||
San/Saia | Stunah = uczyć się uczeń: stunahaio | ||
Leian/Leia | |||
Pan/Paia | Aula = świat | ||
Fan/Faia/Faio syn/córka/dziecko | |||
Faion/Faiana brat/siostra | Kann = kraj/kraina | ||
Kund | |||
Kameth | Loh = miejsce | ||
Pur-san | |||
Pur | Zen = dom | ||
Purse | |||
Dar-on | Folo = podwórko | ||
Hen | |||
Huf | Folozen = obóz dom polowy | ||
Sirf | |||
Lena | Lai = woda | ||
Thos | |||
Num | Helia = słońce/odwaga | ||
Posth | |||
Ate | Sela = księżyc | ||
Tneh | |||
Memra | Los = światło | ||
Kan | |||
Lav/Leio lav miłość/kochanie | Loso = świecić | ||
Flah | |||
Ron | Eglo = lód | ||
Turas | |||
Sen | Dor = góra | ||
Esina | |||
Marhash | Dis = las | ||
Okol | |||
Okol-tal | Din = drzewo | ||
Hasse | |||
Liana | Niho = niebo | ||
Nekla | |||
Solah | Mahno = chmura | ||
Tun | |||
Tuia | Grom = grzmot | ||
Esentun | |||
Min | Gromlai = burza grzmot + woda | ||
Mine | |||
Nef | Laiun = deszcz | ||
Gurah | |||
Suh | Sals = piach | ||
Nim | |||
Sala | Tal = metal | ||
Mershe | |||
Wasal | Helia-tal = złoto słoneczny metal | ||
Slak/Hrus | |||
Stup | Sela-tal = srebro księżycowy metal | ||
Fahat/Sahat | |||
Teir | Lata-tal = żelazo | ||
Fusyh | |||
Thol | Gron = koń rasa konia w hodowana w Rejzer kann to hrash | ||
Heloh/i-heloh blisko/daleko | |||
Brada | Sir = ptak | ||
Uol | |||
Teleia | Slomen = ryba | ||
Luassa | |||
Te nowit | Urs = niedźwiedź | ||
Hol/Nu | |||
Bet | Horf = krowa | ||
Naus | |||
Mek/Kun | Gut = szczur | ||
Ode | |||
Den | Treio = zwierzę | ||
Ha | |||
So | San/Saia = mężczyzna/kobieta człowiek: saio | ||
Zen | |||
Ce | Leian/Leia = pan/pani | ||
Os | |||
Nat/Oha | Pan/Paia = tata/mama | ||
Enleian | |||
Eleia | Fan/Faia/Faio = syn/córka/dziecko | ||
Eleio | Faion/Faiana = brat/siostra | ||
Thulesh | |||
Saie | Kund = dziecko | ||
Kameth = przyjaciel | |||
Pur-san = wojownik | |||
Pur = walka | |||
Purse = wojsko | |||
Dar-on = dowódca | |||
Hen = miecz | |||
Huf = łuk | |||
Sirf = strzała | |||
Lena = włócznia | |||
Thos = ostrze | |||
Num = imię/nazwa | |||
Posth = list | |||
Ate = zwycięstwo | |||
Tneh = myśl | |||
Memra = pamięć | |||
Kan = umiejętność | |||
Lav/Leio lav = miłość/kochanie | |||
Flah = strach | |||
Ron = złość | |||
Turas = zmartwienie | |||
Sen = marzenie | |||
Esina = przepowiednia | |||
Marhash = ślub | |||
Okol = krąg | |||
Okol-tal = moneta okrągły metal | |||
Hasse = praca | |||
Liana = pieśń | |||
Nekla = opowieść | |||
Solah = rok | |||
Tun = dzień | |||
Tuia = noc | |||
Esentun = dzisiaj ten dzień | |||
Min = czas | |||
Mine = kiedy | |||
Nef = już | |||
Gurah = nigdy | |||
Suh = duży | |||
Nim = mały | |||
Sala = piękny | |||
Mershe = zły | |||
Wasal = dobrze | |||
Slak/Hrus = bogaty/biedny | |||
Stup = głupi | |||
Fahat/Sahat = gruby/chudy | |||
Teir = fajny | |||
Fusyh = suchy | |||
Thol = wzrost | |||
Heloh/i-heloh = blisko/daleko | |||
Brada = prawda | |||
Uol = witaj | |||
Teleia = dziękuję Ty wielki | |||
Luassa = proszę | |||
Te nowit = przepraszam ty wybacz | |||
Hol/Nu = tak/nie | |||
Bet = i | |||
Naus = bo | |||
Mek/Kun = więc/cały | |||
Ode = albo | |||
Den = ale | |||
Ha = że | |||
So = do/dla | |||
Zen = na/w Uwaga: Zen to także dom | |||
Ce = z (with) | |||
Os = od/z (from) | |||
Nat/Oha = o(about/za (for) | |||
Enleian = Władca | |||
Eleia = Władczyni | |||
Eleio = Władca (rodzaj n.) | |||
Thulesh = Wieża | |||
Saie = mowa/język | |||
Ine = 1 | |||
Tuwa = 2 | |||
Tehe = 3 | |||
Terehe = 4 | |||
Tren = 5 | |||
Tseh = 6 | |||
Tesen = 7 | |||
Tosen = 8 | |||
Telet = 9 | |||
Teset = 10 Baza dziesiętna | |||
Tes = 100 Baza setna | |||
Teset tes = 1000 | |||
Teset tes | |||
[[Category:Languages]] | [[Category:Languages]] | ||
[[Category:Conlangs]] | [[Category:Conlangs]] | ||